Πολλές φορές, ύστερα από έναν ταραγμένο και με ένταση ύπνο, θα έχετε αναρωτηθεί εάν αυτό που “είδατε” στον ύπνο σας ήταν αλήθεια, άν συνέβη πραγματικά. Θα έχετε προσπαθήσει, δίχως να χάσετε ιδιαίτερο χρόνο, να θυμηθείτε πάση θυσία τί ήταν αυτό που είδατε, ποια πρόσωπα ήταν μαζί σας και το κυριότερο, τί κάνατε κατά τη διάρκειά του. Η πιο σύνηθες σκέψη, μετά από όλη αυτή την άτυπη τελετουργία, δεν είναι άλλη από το να πληκτρολογήσετε ένδρομοι στο πλαίσιο αναζήτησης της Google “Ονειροκρίτης και νύφη…” φερ ειπείν, νομίζοντας πως έτσι θα λυθούν όλες σας οι απορίες και σίγουρα θα ξέρετε αν θα παντρευτείτε τον αγαπημένο μας ή όχι. Ο Φρόυντ και ο Γιούνγκ, όμως, έχουν διαφορετική άποψη γι’ αυτό.

Η ερμηνεία των ονείρων, σύμφωνα με την Επιστήμη της Ψυχολογίας και ειδικότερα την Ψυχανάλυση, δε βασίζεται σε κάτι τόσο μετέωρο, καθώς αν το σκεφτούμε για λίγο, ο καθένας μας ερμηνεύει τα όνειρα που βλέπει ή του διηγούνται με πολύ διαφορετικό τρόπο. Τα όνειρα, η βίωση μιας σειράς από εικόνες, ήχους ή ακόμη και αισθήσεις, είναι η δημιουργία μιας αλλοπρόσαλλης ιστορίας που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ύπνου και κατά κύριο λόγο βασίζονται σε ασυνείδητες σκέψεις του νου.

Κατά τον Φρόυντ το περιεχόμενο των ονείρων αποκαλύπτει με ζωντανό τρόπο ότι ο νους περιέχει ασυνείδητες σκέψεις που διαφέρουν ριζικά από τις συνειδητές. Στην Ψυχανάλυση, τα όνειρα κινούνται ανάμεσα σε δύο επίπεδα . το προφανές, που αποτελεί την πλοκή του ονείρου, και το λανθάνον, που εμπεριέχει τις ασυνείδητες ιδέες, συναισθήματα και ενορμήσεις που εμφανίζονται μέσα από την πλοκή. Τα όνειρα δεν έχουν πραγματικό χωροχρόνο, κινούνται σε έναν συμβολικό κόσμο.

Σχετικά με τις ασυνείδητες σκέψεις γνωρίζουμε ότι το περιεχόμενό τους ενδέχεται να περιλαμβάνει πηγές που κυμαίνοται από τα «υπολείμματα της ημέρας», σύμφωνα με τον Γιούνγκ, έως και τα βαθύτερα βιώματα του ατόμου, όπως τραυματικές εμπειρίες που έχουν αποθηκευθεί στο ασυνείδητο κομμάτι του νου, καθώς εάν έμεναν στο επίπεδο του συνειδητού θα προκαλούσαν ψυχολογικό πόνο. Ο Γιούνγκ δίνει εξαιρετική προσοχή στα όνειρα, τα οποία θεωρεί όχι μόνο ως το δρόμο προς το ασυνείδητο, αλλά και ως λειτουργία, μέσω της οποίας το ασυνείδητο συνεχίζει το μεγαλύτερο μέρος της ρυθμιστικής δραστηριότητάς του. Και αυτό διότι τα όνειρα εκφράζουν την «άλλη πλευρά» αντίστοιχη της συνειδητής στάσης.

Σε άλλη περίπτωση, για τον Φρόυντ τίποτα από όσα κάνουμε δεν γίνονται τυχαία, καθώς κάθε μας πράξη και σκέψη υποκινείται κατά κάποιο τρόπο από το ασυνείδητό μας. Μάλιστα, ο ίδιος υποστηρίζει πως για να είναι εφικτό να ζούμε πολιτισμένα σε μια κοινωνία, έχουμε την τάση να συγκρατούμε τις ορμές, να τις καταπιέζουμε, απελευθερώνοντάς τες, ωστόσο, μέσω των ονείρων. Αξιοσημείωτος αποτελεί και ο λόγος για τον οποίο δυσκολευόμαστε να θυμηθούμε τα όνειρά μας. Ο Φρόυντ τονίζει πως η δυσκολία αυτή υφίσταται λόγω του Υπερεγώ, το οποίο με τη σειρά του προσπαθεί σε κάθε περίπτωση να προστατέψει το συνειδητό κομμάτι του νου από τις ενοχλητικές εικόνες και επιθυμίες που μας φέρει το ασυνείδητο.

Με βάση τα παραπάνω, λοιπόν, είναι πλέον πιο ξεκάθαρο και σαφές πως ένα απλό μας όνειρο δεν είναι ούτε μια άλογη, ακατανόητη ταινία με απότομο και δυσνόητο τέλος που δεν ξέρεις αν ζεις ή όχι, αλλά, ούτε και μικρά τρέιλερ ρομαντικών κομεντί με happy ending. Είναι κάτι πολύ παραπάνω. Είναι οι βαθύτερες σκέψεις μας, οι πιο σκοτεινές μας επιθυμίες, οι καταπιεσμένες μας ορμές, τα πραγματικά μας θέλω που “παίρνουν σάρκα και οστά” μέσω των ονείρων μας. Το ασυνείδητο είναι, ίσως, το σημαντικότερο μέρος του εαυτού μας. Ο Καρλ Γιουνγκ λέει πως «κανείς δεν αμφιβάλει για την σπουδαιότητα της συνειδητής εμπειρίας. Γιατί λοιπόν να αμφιβάλλουμε για την σημαντικότητα των ασυνείδητων γεγονότων; Κι αυτά είναι μέρος της ζωής μας και μερικές φορές το περισσότερο αληθινό μέρος της μοίρας μας από οτιδήποτε άλλο μας συμβεί κατά την διάρκεια της μέρας.»

Βιβλιογραφία:

Cervone, D., Pervin, L. A., (2013), Θεωρίες Προσωπικότητας, Έρευνα και Εφαρμογές. (Μπρούζος, Α. επιμ.) Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg

Τομπέα, Ε. (2015, Νοέμβριος 5). Ο Σίγκμουντ Φρόυντ και η ερμηνεία των ονείρων. Social Policy: Κοινωνική Πολιτική – Πολιτική θεωρία. Ανακτήθηκε από:http://socialpolicy.gr/2015/11/%CE%BF-%CF%83%CE%AF%CE%B3%CE%BA%CE%BC%CE%BF%CF%85%CE%BD%CF%84-%CF%86%CF%81%CF%8C%CF%85%CE%BD%CF%84-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%BF.html

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CE%B4%CE%B7%CF%84%CE%BF

Το ασυνείδητο, τα όνειρα στον Γιούνγκ. Ανακτήθηκε από: http://www.eglimatologia.gr/%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CE%B4%CE%B7%CF%84%CE%BF-%CF%84%CE%B1-%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CE%B3%CE%BA/