1984”. Ένα βιβλίο, μια προφητεία ή απλά η πραγματικότητα;

Το ολοκληρωτικό καθεστώς του Μεγάλου Αδελφού, παρακολουθώντας συνεχώς τους πάντες και τα πάντα μέσα από αμέτρητες διαδραστικές τηλεοθόνες, ασκεί τον απόλυτο έλεγχο στις πράξεις και τις συνειδήσεις. Όλα προσαρμόζονται στη μία και μοναδική αλήθεια, αυτή που πρεσβεύει το Κόμμα, ο μόνος αλάθητος μηχανισμός, του οποίου προσωποποίηση είναι ο Μεγάλος Αδελφός. Όλα, ακόμα και το παρελθόν: όποιος ελέγχει το παρελθόν ελέγχει το μέλλον, και όποιος ελέγχει το παρόν ελέγχει το παρελθόν.
Το έγκλημα της σκέψης είναι θανάσιμο αμάρτημα. Γι’ αυτό πρέπει να εξαλειφθεί οτιδήποτε οδηγεί στη διάπραξή του: ελευθερία, γλώσσα, ανθρώπινα αισθήματα. Και όποιος υποπέσει σε έγκλημα σκέψης, πρέπει να οδηγηθεί στον θάνατο αναμορφωμένος: θα πεθάνει αγαπώντας τον Μεγάλο Αδελφό.”

Το 1948 (από τον αναριθμητισμό του έτους αυτού προέρχεται ο τίτλος του έργου) ο Άγγλος συγγραφέας George Orwell γράφει το πιο σημαντικό του έργο, το οποίο ένα εκδίδεται ένα χρόνο αργότερα. Από τη συμμετοχή του στον Ισπανικό Εμφύλιο μέχρι την συγγραφή μεγάλων πολιτικών και κοινωνικών έργων ο Orwell κατάφερε να σχηματίσει απόψεις μακριά από τις κομματικές υποτιθέμενες ιδεολογίες και να κατακρίνει τόσο τους πολιτικούς όσο και την ίδια την κοινωνία.

Το “1984” είναι ένα βιβλίο κόλαφος στις πολιτικές πρακτικές που εφαρμόστηκαν σε όλο τον κόσμο από κάθε “ιδεολογική” πλευρά ανά τα χρόνια ύπαρξης των ανθρώπινων κρατών. Είναι όμως και ένα κατηγορώ για τις κοινωνίες που τόσο εύκολα πέφτουν σε ύπνωση αποδεχόμενες τις όποιες πρακτικές “πλύσης εγκεφάλου” και το πιο τραγικό απ’όλα…επιλέγοντας οι ίδιες να ζουν “ελεύθερα σκλαβωμένες, που ικανοποιούνται από τον πλήρη έλεγχο των επιλογών και της ζωής τους.

Στο τεράστιο αυτό έργο περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική ηγεσία, η οποία αναφέρεται με το απρόσωπο “Μεγάλος Αδελφός”, ελέγχει όχι μόνο τις κινήσεις αλλά και τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων. Ξαναγράφει βιβλία, εξαφανίζει ανθρώπους, κρατάει την κοινωνία σε ένα πρωτόγονο στάδιο ώστε να την ελέγχει όσο το δυνατόν περισσότερο. Εκπληκτική η αναφορά του συγγραφέα στην διχόνοια που σπέρνει το καθεστώς ανάμεσα στους ανθρώπους οδηγώντας τους στην καχυποψία αλλά και στο να προδίδουν ακόμα και τους δικούς τους ανθρώπους στις αρχές. Ένα μήνυμα που χτυπάει σα βέλος στην καρδιά της κάθε κοινωνίας και πιθανόν εμπνευσμένο από τον εμφύλιο στον οποίο συμμετείχε και ο ίδιος. Οι άνθρωποι αυτής της κοινωνίας απαγορεύεται να σκεφτούν, να αγαπήσουν, να ζήσουν.

Ο Orwell δεν γράφει απλώς ένα βιβλίο. Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία λειτουργεί είτε κατευθυνόμενη από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία είτε από μόνη της, εκφράζοντας όλες τις παθογένειες που έχει μέσα του το ανθρώπινο είδος. Δεν φταίνε μόνο οι πολιτικοί. Η κοινωνία έχει και αυτή μερίδιο ευθύνης σε ότι γίνεται. Ο “Μεγάλος Αδελφός” δεν είναι απλά ένα πρόσωπο που τα παρακολουθεί όλα αλλά είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι και οι επιλογές που κάνουν. Ο συγγραφέας καταφέρνει στην ίδια ιστορία ξεγυμνώσει δύο φαινομενικά αντίθετες πλευρές και να γράψει όχι ένα μυθιστόρημα αλλά ένα πολιτικό και κοινωνικό κείμενο με αποδέκτες τους ανθρώπους του 1948, του 1984, του 2020 και του 2085.

 ”  Ο πόλεμος είναι ειρήνη

  Η ελευθερία είναι σκλαβιά

    Η άγνοια είναι δύναμη     “

1984”. Η πραγματικότητα του χθες, του σήμερα και του αύριο.

  • "1984" Ο Μεγάλος Αδελφός - Goerge Orwell, εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ

About Άρης Κωστόπουλος

Σπούδασα πάνω στα Παιδαγωγικά, την Κλασική Μουσική, την Συμβουλευτική και το Play Therapy σε Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα και Αθήνα. Είμαι μέλος του PTI (Play Therapy International). Το 2019 δημιούργησα το Open Voice με σκοπό να βρουν "στέγη" νέοι άνθρωποι που θέλουν να εκφράσουν τα ενδιαφέροντα, τις απόψεις και τις γνώσεις τους πάνω σε - κατά κύριο λόγο - επιστημονικά ζητήματα. Το 2020 εκδόθηκε το πρώτο μου συγγραφικό έργο "Όταν οι πόρτες κλείνουν".